Dyab Abou Jahjah
Fons Mariën
Non-fictie
  • 473 keer bekeken
  • minuten leestijd
  • Reacties

Waardering

1 juni 2022 Verlichting onder vuur
"Le nouveau Abou Jahjah est arrivé": dat is mijn conclusie na het lezen van zijn laatste boek. Jahjah is nu in de vijftig, hij is ouder en wijzer en milder geworden. Vroeger zag ik hem als provocateur, als oproerkraaier. Maar dit nieuwe boek toont een andere Jahjah. Hier is hij bezorgd om de Verlichting en om de liberale democratie die hieruit is voortgevloeid. Zoals de ondertitel van dit boek aangeeft, ziet hij drie bedreigingen: het woke-gedachtegoed, het islamisme en extreemrechts. Dat zijn drie zeer uiteenlopende tendensen, die elk op hun manier de liberale democratie bedreigen.
Jahjah gaat in zijn boek diep in op waar de Verlichting vandaan komt en waar die voor staat en hoe telkens weer de "tegen-Verlichting" op de loer lag. De lezer krijgt een flink potje filosofische geschiedenis, zonder dat de tekst te obscuur wordt. Over de drie bedreigingen schrijft hij ook uitgebreid, nog het meest uitgebreid over het islamisme. Jahjah is van Libanese oorsprong en noemt zichzelf 'een cultureel moslim", zonder dat hij echt de religie beleeft. Hij is goed thuis in de islamitische wereld en kent dus goed het gedachtegoed van de politieke islam (het islamisme), dat hij traceert in de geschiedenis van de islam. We komen uiteindelijk terecht bij de moslimbroederschap, bij het Saoedische wahhabisme en de salafisten. Zijn geschiedenis van deze tendensen is zeer verhelderend.
In 2014 stichtte Jahjah de activistische beweging Movement X. Op deze manier werd hij geconfronteerd met een aantal mensen die het gedachtegoed dat we heden woke noemen, omhelsden. Hij zag in dat dit identiteitspolitiek was en je daarmee niet ver geraakt, maar groepen mensen tegen elkaar opzet. Hij begon hierover meer na te denken en uiteindelijk schreef hij een fel opiniestuk hierover in Knack (juli 2020), waarin hij expliciet afstand nam van woke, de identiteitspolitiek en concepten als 'wit privilege'. Op dit punt ben ik hem beginnen volgen en had ik al gemerkt dat Jahjah anders geworden was.
Over de derde bedreiging, die van extreemrechts, schrijft hij minder, wellicht omdat het meer vanzelf spreekt dat die de liberale democratie bedreigt. Zijn boek is ook gelardeerd met zijn persoonlijke geschiedenis, bij AEL, in Libanon, in Movement X. In dit boek gaat het niet alleen over ideeën en hun geschiedenis, maar ook om het verhaal van een persoonlijke evolutie.
Abou Jahjah toont zich in dit boek genuanceerder dan vroeger. Hij heeft ook meer begrip voor de vervreemding die de autochtone bevolking ervoer wanneer die geconfronteerd werd met een toenemende invoer van mensen uit een andere cultuur. Hij omarmt nu de waarden van de liberale democratie. Zo schrijft hij positief over het rechtssysteem: in 2008 verscheen hij voor de rechter voor zijn rol in rellen als AEL-voorman. Hij was toen publieke vijand nummer 1, maar stelde vast dat de rechter daar geen rekening mee hield en hem vrijsprak op basis van het dossier. Hij maakte zo zelf kennis met de scheiding der machten, een van de pijlers van de rechtsstaat en democratie. In heel wat landen, die meer autoritair zijn, is deze scheiding in de praktijk een lachertje. Jahjah beseft dat maar al te goed.
Kortom: dit boek is het lezen waard.

Fons Mariën
Dyab Abou Jahjah
Fons Mariën
Non-fictie
Fons Mariën is auteur van 'Ik ben geen witte man. Over racisme en woke-activisme' (ASP, 2022).
_Fons Mariën Auteur
Meer van Fons Mariën

_Van zelfde auteur

_Nieuwste recensies

Bekijk alle nieuwe recensies